Wat is het verschil tussen slijpen en afstellen?
Wanneer een kappersschaar niet meer goed knipt, hoor je vaak: hij moet geslepen worden. In de praktijk ligt het probleem echter lang niet altijd bij de scherpte van de snijrand. Soms is de schaar scherp genoeg, maar staat hij verkeerd afgesteld.
Slijpen en afstellen zijn twee totaal verschillende onderdelen van schaaronderhoud, die elk een andere functie hebben. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is, wanneer welke handeling nodig is en waarom beide cruciaal zijn voor optimale knipprestaties.
Wat betekent slijpen bij kappersscharen?
Slijpen is het herstellen van de snijrand van het blad. Hierbij wordt:
- Beschadigd of bot staal verwijderd
- De slijphoek opnieuw aangebracht
- De snijgeometrie hersteld
Doel van slijpen is dat het haar weer zuiver wordt doorgesneden zonder duwen of trekken.
Slijpen heeft direct invloed op:
- Scherpte
- Snijgedrag
- Standtijd van de snijrand
Maar slijpen alleen is niet voldoende om goed knipresultaat te garanderen.
Wat betekent afstellen bij kappersscharen?
Afstellen heeft niets te maken met de scherpte van de snijrand, maar met hoe de bladen ten opzichte van elkaar bewegen. Bij afstellen wordt gekeken naar:
- Schroefspanning
- Uitlijning van de bladen
- Sluitlijn over de volledige lengte
- Drukverdeling tussen de bladen
Het doel van afstellen is dat de bladen:
- Soepel openen en sluiten
- Overal correct contact maken
- Niet uit elkaar buigen tijdens knippen
Een perfect scherpe schaar die verkeerd is afgesteld, zal alsnog slecht knippen.
Wanneer is slijpen nodig en wanneer afstellen?
Slijpen is nodig wanneer:
- Het haar wordt weggeduwd
- De snijrand zichtbaar bot is
- De punt niet meer goed pakt
- De schaar rafelige snedes geeft
Afstellen is nodig wanneer:
- De schaar “hapt”
- De bladen niet overal sluiten
- De schaar zwaar loopt
- Het knipgevoel onregelmatig is
In veel gevallen is niet één van beide nodig, maar juist een combinatie.
Waarom worden slijpen en afstellen vaak verward?
Voor de gebruiker voelen beide problemen hetzelfde: de schaar knipt niet fijn. Zonder technische inspectie is het moeilijk te bepalen of dat komt door:
- Slijtage van de snijrand
- Verkeerde spanning
- Slechte uitlijning
Daarom wordt in professionele slijperijen altijd eerst gekeken wat de oorzaak is voordat er geslepen wordt. Onnodig slijpen verkort namelijk de levensduur van de schaar.
Afstellen na het slijpen is altijd nodig
Na het slijpen verandert de geometrie van de snijrand en soms ook de positie van de bladen. Daarom moet de schaar na elke slijpbeurt opnieuw worden:
- Samengebouwd
- Afgesteld
- Getest op volledige snijlengte
Zonder deze stap kan een perfect geslepen schaar alsnog:
- Slecht knippen
- Onregelmatig sluiten
- Sneller slijten
Afstellen is dus geen optionele service, maar een essentieel onderdeel van professioneel slijpen.
Kan afstellen slijpen vervangen?
Nee. Afstellen kan een botte snijrand niet herstellen. Als het staal zelf zijn scherpte kwijt is, moet er altijd geslepen worden om:
- Een nieuwe snijrand te creëren
- Beschadigingen te verwijderen
- De juiste slijphoek te herstellen
Afstellen kan alleen problemen oplossen die te maken hebben met beweging en contact van de bladen, niet met de scherpte van het staal.
Kan slijpen afstellen vervangen?
Ook nee. Slijpen herstelt de snijrand, maar verandert niets aan:
- Te losse of te strakke spanning
- Scheve bladstand
- Ongelijke sluitlijn
Zonder afstelling zal zelfs een vlijmscherpe schaar niet optimaal functioneren.
Waarom beide stappen samen zorgen voor topresultaat
Het beste knipresultaat krijg je wanneer:
- De snijrand correct is geslepen
- De bladgeometrie intact is
- De schroefspanning exact klopt
- De sluitlijn overal goed is
Daarom bestaat professioneel onderhoud altijd uit een combinatie van slijpen, polijsten én afstellen.
Volledig professioneel onderhoud voor je kappersscharen
Wil je zeker weten dat jouw scharen niet alleen scherp zijn, maar ook perfect zijn afgesteld, dan is compleet professioneel onderhoud de beste keuze.
Zo weet je zeker dat zowel slijpen als afstellen correct wordt uitgevoerd.
Conclusie
Slijpen en afstellen zijn twee verschillende, maar even belangrijke onderdelen van schaaronderhoud. Slijpen zorgt voor scherpte, afstellen zorgt voor correcte beweging en contact van de bladen.
Pas wanneer beide goed zijn uitgevoerd, knipt een kappersschaar weer zoals hij hoort te knippen. Daarom mogen deze stappen nooit los van elkaar worden gezien.